Jak rozwijać wiedzę o ziołach - na moim przykładzie

Jakiś czas temu rozmawiałem z moją koleżanką o książkach na temat ziół. Przedstawiła mi kilka ciekawych książek dostępnych powszechnie w sklepach oraz podzieliła się ze mną swoją bogatą - mimo braku kierunkowego wykształcenia - wiedzą w temacie zielarstwa. Po rozmowie zastanowiłem się nad jedną kwestią - w jaki sposób najlepiej rozwijać wiedzę o ziołach.

Nauka o ziołach w szkole

Dekadę temu ukończyłem kierunek technik farmaceutyczny w Studium Medycznym im. Stanisława Liebharda w Lublinie. W programie było kilka przedmiotów związanych z ziołami, z czego najważniejszym była farmakognozja. Ten przedmiot pozwolił mi usystematyzować wiedzę na temat ziół i substancji leczniczych, które zawierają zioła. Oczywiście większość osób w klasie olewała te zajęcia twierdząc, że wiedza o roślinach się nie przydaje. Niespodzianka - w aptece bardzo dużo preparatów zawiera substancje ziołowe, a także sprzedaje się podstawowe zioła sypane oraz w saszetkach.

Jeśli szukasz naukowej wiedzy o ziołach, polecam Ci trzy książki:

  • Farmakognozja Irena Matławska
  • Farmakognozja Kohlmunzer Stanisław
  • Ziołolecznictwo, poradnik dla lekarzy Aleksander Ożarowski

Te książki są fantastyczne, ponieważ dają bardzo dobrą podstawę pod dalszą naukę. Przydadzą Ci się na zawsze, ponieważ możesz w nich sprawdzić jakie substancje zawiera jakieś zioło i sprawdzić, jakie mają one działanie. Podczas ich lektury może zdarzyć się, że będziesz musiał wrócić do podstaw biologii i chemii na poziomie liceum.

Książki powszechnie dostępne - te techniczne i mniej techniczne

Los chciał że po 2 latach pracy w aptece i krótkim epizodzie w sklepie medycznym, trafiłem do sklepu zielarskiego. W ofercie była cała wielka szafka pełna ziół sypanych - pewnie około z 200 pozycji. Ludzie przychodzili tam po zioła, o których początkowo nigdy nie słyszałem. Jedna pani z pobliskiej restauracji poprosiła kiedyś o wymienienie wszystkich ziół jakie mamy w ofercie. Do tego sprzedawaliśmy mnóstwo ziół w saszetkach, tabletkach, wyciągach alkoholowych, herbat, yerba mate i … książek. Początkowo w sklepie nie było dużego ruchu, dlatego miałem trochę czasu na naukę z ulotek i właśnie książek.



Lawenda

I tak, książki zielarskie powszechnie dostępne, zwykle przekazują mniej techniczną wiedzę. Wiele z nich zawiera raczej porady na przykład na temat profilaktyki (jak książki Ojca Grande i Stefanii Korżawskiej), inne są leksykonami ziół z podanymi zastosowaniami, lub odwrotnie - leksykonami chorób z wymienionymi ziołami które w nich pomagają. Na pewno polecam książki
  • Mateusza Emanuela Senderskiego - bardzo szczegółowo na temat ziół w różnych dolegliwościach
  • Jadwigi Górnickiej
  • Grzegorza Sroki
  • Ojca Klimuszko - dużo w nich metafizyki, jednak warto je znać, ponieważ są praktycznie podstawą polskiego ziołolecznictwa
  • Marii Treben - podobna sprawa jak z książkami Ojca Klimuszko
  • miesięcznik Panacea - bardzo szczegółowe i przystępne informacje o ziołach

Niestety, można też kupić sporo książek szarlatanów i marketingowców…

Tutaj chciałbym uprzedzić czytelnika przed czytaniem … tylko jednej książki i zamykaniem się na inne. Wiedza medyczna ewoluuje z roku na rok. Niektóre zioła zachwalane pod niebiosa w jednej książce mogą okazać się toksyczne w pewnych warunkach, o czym autor nie wspomni, np. dziurawiec.

Jeśli chorujesz na poważne dolegliwości, masz choroby przewlekłe, jesteś w ciąży, zawsze konsultuj z lekarzem zastosowanie terapii ziołowej. O prawdziwej mądrości świadczy bardzo ostrożne podejście do tego, co czytamy.

Blogi i strony internetowe

Jeśli poczytasz dość dużo na temat ziół to wpadnie Ci do głowy rewolucyjna myśl - większość roślin które mijasz na spacerze ma działanie lecznicze lub jest jadalna, a 100% przypraw to po prostu zioła lecznicze które mają jakieś pozytywne działanie na organizm.

Nie poprzestawaj na tym, jeśli masz już te podstawy, możesz sięgnąć po informacje o ziołach do internetu. I tak, blogi można podzielić na hobbystyczne - jak na przykład ten, który teraz czytasz, i specjalistyczne.



Przykładem dobrego bloga hobbystycznego po polsku jest https://klaudynahebda.pl/, a specjalistycznego - https://rozanski.li/. Blog http://lukaszluczaj.pl/ umieściłbym gdzieś pomiędzy.

Dlaczego wymieniam tak mało stron? Ponieważ trudno jest znaleźć w sieci wartościowe informacje na temat ziół, większość stron po prostu powiela wiedzę z innych stron.

Po czym poznasz dobre strony na temat roślin? Po mądrym podejściu autora, który przedstawia plusy i minusy różnych roślin, a nie uważa się za alfę i omegę i przedstawia kolejne niezawodne lekarstwa na nowotwory, których nienawidzi big-pharma. Ponownie polecam weryfikować informacje, na które napotkasz się w sieci, z książkami naukowymi i przede wszystkim - lekarzami.

Kontakt z osobami znającymi się na ziołach

Słowem kluczowym jest tutaj wiedza ludowa. Pokolenie moich rodziców i dziadków miało podstawową wiedzę o roślinach i ogólnie o przyrodzie. Obecnie ta wiedza jest zaniedbywana, zastąpiona głupotą płynącą z reklam. Mnóstwo ciekawych informacji na temat ziół poznałem od starszych klientów. Jeśli masz taką możliwość, rozmawiaj ze starszymi ludźmi na temat przyrody.

Komentarze